İngiltere’de, 23 Haziran 2016 tarihinde, Avrupa Birliği’nden (AB) ayrılmanın halk oylamasına sunulduğu referandumda bu fikre evet diyenlerin yüzde 51,9 ile çoğunluğu oluşturmasının ardından, uzun müzakerelerin sonucunda 31 Ocak 2020’de Birlik’ten tamamen ayrılmıştı.
Tam on sene önce yapılan referandumdan bugüne İngiltere’de, uzun soluklu, istikrarlı bir hükümet kurulamadı. Son olarak İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İşçi Partisi (Labour) içindeki desteğin hızla azalması üzerine pazartesi günü istifasını açıkladı. Starmer’in koltuğuna, Manchester Belediye Başkanlığı sırasında yıldızı parlayan genç siyasetçi Andy Burnham oturması bekleniyor.
Burnham bu göreve gelirse, İngiltere’de son on yılda yedinci kez başbakan değişimi yaşanmış olacak. Bu tablo, aynı zamanda İngiltere siyasetinin Brexit sonrasında yaşadığı çalkantılı dönemi de ortaya koyuyor.
Peki, son 10 yılda kim, ne kadar başbakanlık yaptı?
David Cameron: Mayıs 2010 – Temmuz 2016
Muhafazakâr Parti lideri David Cameron, ülkenin Avrupa Birliği üyeliği konusundaki tartışmayı referandumla çözmek istedi. Kendisi AB’de kalınmasını savunsa da, Haziran 2016’daki referandumdan Brexit kararı çıktı ve İngiltere AB’den ayrılma süreci başladı. Cameron bunun üzerine görevinden ayrıldı.
Theresa May: Temmuz 2016 – Temmuz 2019
Cameron’ın ardından başbakan olan Theresa May, Brexit sürecini yürütme görevini devraldı. 2017’de erken seçim çağrısı yaparak elini güçlendirmeyi hedefledi ancak sonuç tersine döndü: Muhafazakârlar çoğunluğu kaybetti. May’in AB ile vardığı Brexit anlaşması parlamentodan geçmedi. 2019 Avrupa Parlamentosu seçimlerinde alınan ağır yenilgi sonrası May istifa etti.
İngiltere’de Starmer’ın istifasının ardından başbakanlık için en güçlü aday Andy BurnhamFotoğraf: Zeynep Demir Aslim/ZUMA/IMAGO
Boris Johnson: Temmuz 2019 – Eylül 2022
Eski Londra Belediye Başkanı Boris Johnson, 2019 genel seçimlerinde Muhafazakârlara büyük bir zafer kazandırdı. Ancak kısa süre sonra ülkeyi Covid-19 pandemisi ve Brexit’in resmen tamamlanması gibi krizlerle yönetmek zorunda kaldı. Johnson, pandemi kısıtlamalarını ihlal eden parti skandalları nedeniyle yoğun baskı altında kaldı ve sonunda görevden ayrıldı.
Liz Truss: Eylül 2022 – Ekim 2022
Johnson’ın ardından göreve gelen Liz Truss, yalnızca 49 gün dayanarak İngiltere tarihinin en kısa süre görev yapan başbakanı oldu. Piyasaları sarsan vergi indirimleri ve borçlanmaya dayalı ekonomi planı, Muhafazakâr Parti içinde büyük tepki topladı. Truss istifa etmek zorunda kaldı.
Rishi Sunak: Ekim 2022 – Temmuz 2024
Truss’ın yerine geçen Rishi Sunak, göreve istikrar vaadiyle başladı. Ancak parti içi çekişmeleri durduramadı. Yükselen enerji fiyatları ve ekonomik sıkıntılar halkın tepkisini artırdı. Temmuz 2024 seçimlerinde Muhafazakârlar, 14 yıl sonra ilk kez iktidarı kaybetti.
Keir Starmer: Temmuz 2024 – Haziran 2026
Genel seçimlerde büyük çoğunlukla iktidara gelen İşçi Partisi lideri Keir Starmer, sürekli değişen hükümet dönemini sona erdirme sözü vermişti. Ancak kısa sürede popülaritesi düştü. Yaşlılara yönelik ısınma yardımlarının kaldırılması planı büyük tepki topladı. Ardından Washington Büyükelçisi olarak atadığı Peter Mandelson’ın, cinsel suçlu Jeffrey Epstein ile bağlantıları ortaya çıkınca Starmer’ın güvenilirliği daha da zedelendi. Mayıs ayındaki yerel seçim hezimetinin ardından parti içi baskı arttı ve Starmer istifasını açıkladı.
AFP / TY,ET
